Actueel

Kijkwijzer Synagoge Winsum

15 maart 2026, aanvang 15.00 uur
Zesde N.A. de Vrieslezing
in de voormalige synagoge van Winsum
.
Op 15 maart organiseren St. Behoud Synagoge Winsum en St. Een Joodse Erfenis weer een gezamenlijke lezing in het kader van de jaarlijkse reeks
> N.A. de Vries-lezingen <.

Portret van een bestuurder in oorlogstijd
Spreekster Tanja Lips houdt een lezing over Johan Wetter, een bestuurder in veranderende tijden, in de periode 1931-1952.

Toen Johan Wetter op 15 oktober 1931 aantrad als geneesheer-directeur van het Christelijk Gesticht voor Krankzinnigen Dennenoord in Zuidlaren, wachtte hem een uitzonderlijk zware opgave. Hij bestuurde de instelling gedurende een turbulente periode in de Nederlandse geschiedenis: de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw. Dit waren decennia van ingrijpende culturele, religieuze, sociaaleconomische en politieke veranderingen, waarin ook de geestelijke gezondheidszorg sterk in beweging was. Dennenoord, opgericht in 1895 als onderdeel van de Vereniging tot Christelijke Verzorging van Krankzinnigen en Zenuwlijders, speelde hierin een belangrijke rol.

Tanja Lips heeft een achtergrond in de zorg als verpleegkundige, beleidsmedewerker, onderzoeker en thans bestuurder van Dialyse Centrum Groningen. In 2023 studeerde ze af als historicus aan de Rijksuniversiteit Groningen. In deze lezing brengt zij haar ervaringen met de organisatie van zorg en zorginstellingen samen met haar interesse voor geschiedenis van de psychiatrie. Met een portret van Johan Wetter, bestuurder van Dennenoord te Zuidlaren in oorlogstijd, laat zij zien hoe besturen in crisistijd evenwichtskunst is. Hoe Wetter niet alleen de kwetsbare krankzinnigen van Dennenoord, maar de gehele gemeenschap van het Christelijk Gesticht als haard van verzet en onderduik, nagenoeg behouden door de oorlogsjaren heeft heengeleid.

locatie: vm. synagoge, Schoolstraat 24, 9951 EL Winsum
toegang: € 7,50 incl. koffie/thee
reserveren aanbevolen via info@dewinsumsesjoel.nl
> poster

van 25 april t/m 4 mei 2026
Sprekende herdenkingen in Eemsdelta en
Het Hogeland | Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet
.
Vertellers, bezoekers en bewoners delen verhalen in huizen waar Joden of verzetsstrijders woonden en werkten voor, tijdens en vlak na de oorlog.
Nieuwe algemene informatie vanuit het Nationaal Holocaustmuseum komt vanaf april 2026 beschikbaar via:
Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet, jaarlijks

Programma OHJ-HvV Noord-Groningen 2026
Ons programma in 2026 rond 'Open Joodse huizen - Huizen van Verzet' betreft twintig vertellingen in de Noord-Groningen, te weten in: Appingedam, Delfzijl, Leens, Eenrum, Usquert, Uithuizen, Uithuizermeeden en Winsum. U vindt ons programma via:
OJH-HvV-2026 Noord-Groningen

Meer informatie over ons archief 'Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet in Noord-Groningen' en de werkgroep 'Sprekend Verleden WO2' vindt u via:
OJH-HvV-archief.

maandag 4 mei 2026, synagoge open vanaf 19.30 uur
Nationale Dodenherdenking
Synagoge open op 4 mei vanaf 19.30 uur

Tijdens de Nationale Dodenherdenking op 4 mei brandt vanaf half acht ’s avonds in de voormalige synagoge van Winsum de olielamp die van oudsher tot het interieur behoorde. Gedurende de avond  staan de deuren open voor eenieder die daarbinnen een kijkje wil nemen.
Zoals alle jaren is er na acht uur ’s avonds, aansluitend aan de stille tocht vanaf het Bevrijdingsmonument aan de Praediniusstraat, gelegenheid tot het leggen van bloemen bij het monument aan de oostkant van de synagoge. Op dat monument staan de namen en leeftijden van alle dertien Joodse oorlogsslachtoffers uit Winsum. Ter nagedachtenis wordt er een gedicht voorgelezen en we staan kort stil bij hun leven en het onrecht dat hun werd aangedaan.

Net als voorgaande jaren zorgt Stichting Een Joodse Erfenis weer voor een bescheiden foto-opstelling in de synagoge. U bent van harte welkom om binnen rustig rond te kijken.

(Nationaal Comité 4 en 5 mei: meerjarenbeleidsplan 2026-2031)

12 september 2026, open van 11.00 tot 16.00 uur
middagprogramma: (nog onbekend)
Open Monumentendag 2026 - thema: 'erfgoed in gevaar'

Open Monumentendag maakt deel uit van een groter geheel, de European Heritage Days. De eerste Open Monumentendag in Nederland werd in 1987 georganiseerd. Frankrijk ging ons voor. Daarna organiseerde het Comité voor Cultureel Erfgoed van de Raad van Europa in 1989 een internationaal overleg over eventuele Europese Open Monumentendagen. Dit leidde tot de eerste editie van de European Heritage Days in 1991. Er deden dat jaar elf landen mee. Inmiddels wordt Open Monumentendag in vijftig landen georganiseerd, van IJsland tot Zuid-Spanje en van de Balkan tot de Baltische staten. Meer informatie over de jaarthema's is te vinden via: Open Monumentendag.

In  Winsum  is de  voormalige synagoge aan de Schoolstraat 24  tijdens het Open Monumentenweekend op zaterdag 12 september open van elf uur in de ochtend tot vier uur 's middags. Over het programma volgt nog nadere informatie. 

De organisatie van deze open-dag is in handen van Stichting Behoud Synagoge Winsum. Een gratis kopje koffie of thee staat voor u klaar. Maar wilt u iets bijdragen voor het behoud van de synagoge dan stellen wij dat natuurlijk zeer op prijs.

13 september 2026, open van 13.00 tot 17.00 uur
Europese Dag Joods Cultureel Erfgoed 2026
thema: Liefde

Nadere informatie volgt.

locatie: vm. Synagoge, Schoolstraat 24, 9951 EL Winsum
toegang: vrij entree
organisatie: St. Een Joodse Erfenis, samenwerkingsverband Syneon-Noord
en St. Netwerk Joods Erfgoed Nederland 
________________________________________________
landelijk programma EDJC-2026 : -
nieuws over het Europese programma via de AEPJ : -
programma Europese Dag Joods-Cultureel Erfgoed 2026 Winsum :
nog niet bekend
______________________________________________________
.
.